Το τέρας

Τις νύχτες - και όλοένα συχνότερα και τις μέρες - ακούω το τέρας να ουρλιάζει. Το πλησιάζω. Τρελλαμένο από πόνο, σέρνεται με βογκητά, στριφογυρίζει και δαγκώνει στα τυφλά -ένα κουβάρι νύχια, δόντια, δάκρυα, αίμα.
Το πληγώνω και κουβαριάζεται. Μετά χυμάει. Με δαγκώνει και κλαίω.
Το τέρας με πονάει και το πονάω. Το τέρας με λυπάται, με σιχαίνεται, μ'αηδιάζει.
Το τέρας είμαι εγώ.

Tenebris

... to disarm Iraq of weapons of mass destruction, to end Saddam Hussein's support for terrorism, and to free the Iraqi people.
Κοινὴ ἀνακοίνωση τῶν George W. Bush καὶ Tony Blair γιὰ τὴ σκοπιμότητα τῆς εἰσβολῆς τῶν "Συμμάχων" στὸ Ἰράκ, τὸ Μάρτιο τοῦ 2003

Στὴ Μεσοποταμία, καρδιὰ μου / Ἀπόψε νὰ πᾶς
Ἀπ`τὸν Τίγρη στὸν Ἐυφράτη / Νὰ μετρήσεις χρόνια δέκα
Τῶν βαρβάρων τὸ πέρασμα / Καὶ χίλια βάσανα
Νὰ θρηνήσεις.

Καπνιζόντων: Bāb ul-'Aymān

A deadly fire has swept through a clothes factory in Bangladesh's capital, Dhaka, killing at least 110. Many employees fleeing the flames on the first floor were trapped in the top of the building. Since 2006, more than 600 people have died in fires, because of lack of safety standards in crowded factories.
International news, Nov. 2012

Μωχάμαντ, ἐτῶν 16. Στὶς μηχανὲς τοῦ τρίτου, γάζωνα ἕνα πουκάμισο ὅταν ἄκουσα «Φωτιά, φωτιά!». Ὁ καπνὸς ἁπλώθηκε πιὸ γρήγορα κι' ἀπ' τὶς φωνές. Πηχτὸς καὶ πυρωμένος. Σκοτείνιασε, δὲν ἔβλεπα τίποτα - οὖτε μποροῦσα ν' ἀνασάνω.
Νισάτ, ἐτῶν 12. Ἔψαξα τὸ χέρι τοῦ Μαροῦφ πλάϊ μου, ἀλλὰ βρῆκα μόνο φλόγες. Τὁ στῆθος μου πονοῦσε. Πολύ - ἡ λἀβρα μοῦ στόμωνε τὰ μάτια. Δὲν ἄντεχα ἄλλο. Ἔνιωσα - παρὰ εἶδα - στὸ βάθος ἕνα παράθυρο. Ρίχτηκα στὰ τυφλά.
Αλί, ἐτῶν 17. Ὅταν φτάσαμε, ὁ Ἄγγελος στὸ φυλάκιο εἶχε μόλις ἀνάψει τσιγάρο. Μᾶς εἶδε ἀπό μακρυά, τό ἔσβησε καὶ φώναξε τοὺς Άρχάμ. Παρατάχθηκαν σὲ δυὸ γραμμές, σὰ δρόμος, καὶ περάσαμε ἔνας-ἔνας ἀνάμεσὰ τους. Ὁ ἵδιος (εἰρήνη καὶ εὐλογία Κυρίου μαζὶ του) στάθηκε νὰ μᾶς ὑποδεχτεῖ στὸ τέλος τῆς σειρᾶς.
Ὁ Ἄγγελος τῆς Ἕβοδμης Θύρας. Αὐτὴ εἶναι ἡ Bāb ul-'Aymān, ἡ Πύλη τοῦ Δίκαιου. Έδῶ ἔρχεται ὁ ἀθῶος, ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει νὰ δικαστεῖ - διότι ὁ Κύριος, ὁ ἑξόχως Ἐλεήμων, ὁ Φιλεύσπλαχνος, εἶδε τὴν άδικία καὶ τὴ σκληρότητα τῶν ἀνθρώπων καὶ τόν ἀπάλλαξε ἀπὸ τὴ φωτιὰ τῆς κρίσης Του. Γι'αὑτό, σήμερα σᾶς λέμε «Ἡ εἰρήνη μαζὶ σας. Ὅτι καλῶς πράξατε· καὶ τῶρα εἰσέλθετε γιὰ νὰ κατοικεῖτε έδῶ αἰώνια».

Mélodies du Paradis (Hassan Haffar & Aleppo Munsheds, 1995)

Εμπαθής παρένθεση

Ξεκινώντας αυτό το ιστολόγιο είχα αποφασίσει να μην αναφερθώ στην “πολιτική” (η έμφαση στα εισαγωγικά) των κομμάτων. Όμως μετά τις πρόσφατες ομιλίες του Ευάγγελου Βενιζέλου, δεν κρατιέμαι - δεν αντέχω.

Και δεν είναι οτι σαστίζω από το δείγμα γραφής που μάς προσέφερε, αυτήν την κορωνίδα αναιδούς και θρασύ λόγου: ο εκπρόσωπος του κομματικού σχηματισμό που έπεσε, σε λιγότερο από τρία χρόνια, από το 43% στο 13% της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων, να διατείνεται οτι κατέχει το σφυγμό του λαού και διαθέτει, νυν και επί τούτου, ετοιμοπαράδοτες τις άριστες λύσεις για το μέλλον της χώρας...

Ούτε τόσο οτι αποσβολώνομαι όταν ο επικεφαλής του κόμματος που έθεσε την Ελλάδα υπό την κηδεμονία των διεθνών τραπεζών τώρα προτάσσει τη συννενόηση με την πολιτική Ευρώπη και διαρρυγνύει τα ιμάτιά του μπροστά στην αναλγησία της επικεφαλής του ΔΝΤ Christine Lagarde, εντεταλμένης με την επανείσπραξη των δανικών και την οικονομικο-πολιτική τιμωρία των “απείθαρχων” εθνών...

Όχι - αυτά τα παραβλέπω, ως ευκόλως εννοούμενα και κατά το μέγεθος του πολιτικού άνδρα. Εδώ με εντυπωσιάζει μια άλλη διάσταση. Επιλέγοντας να φορέσει “τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα”, ο αυτόκλητος πρωταθλητής της κεντρο-αριστεράς προφανώς στοιχηματίζει στη δύναμη της αυτο-επιβεβαιούμενης προφητείας. Διότι, όντως, εάν η κινδυνολογία, η παραζάλη των αντικρουόμενων “θέλω”, ο πανικός μάς έχουν πνίξει - δεν έχουμε παρά τα μαλλιά μας για να πιαστούμε.

ΥΓ 31/05/2012 Δύσκολο να αγιάσει κανείς αυτούς τους καιρούς. Εγώ πάντως παραιτήθηκα, όταν διάβασα τις χθεσινές διαβεβαιώσεις του αναβαπτισμένου Ε.Β οτι δεν πρόκειται να γίνει καμμια απόλυση στο Δημόσιο. Δικαιολογημένα εξάλλου, όπως εξήγησε, διότι είχε ως υπουργός την ευκαιρία να εκτιμήσει την αξιοσύνη και την αίσθηση καθήκοντος της συντριπτικής πλειοψηφίας των δημοσίων υπαλλήλων με εξαιρέσεις οι οποίες είναι "λίγες και εύκολα εντοπίσιμες". "Και εμμονικά ύπουλες", θα συμπληρώσω - μιας και, φευ, συστηματικά διέλαθαν της προσοχής τόσων και τόσων κυβερνήσεων...

Καπνιζόντων: one breath closer to death

Τελευταία, όταν ανάβω τσιγάρο και τραβάω, σκέφτομαι το δώρο της ανάσας. Τη γλύκα της αναπνοής που με δένει με τη ζωή και κάθε-τί ζωντανό. Τον πόνο που θα ένιωθα αν στερηθώ αυτή την τόσο απλή – αλλά και υπέροχη – απόλαυση. Και το μέγεθος της πολυτέλειας που διαθέτω: να διαλέγω το ρυθμό της, να την αισθάνομαι, έως και να τη «διανθίζω» με το άρωμα του καπνού. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι τόσο τυχεροί…

… je ne pus tenir plus de quelques instants. J'avais l'impression de me noyer et une angoisse terrible, celle de la mort elle-même, m'étreignit. Malgré moi, tous les muscles de mon corps se bandaient inutilement pour m'arracher à l'étouffement. Malgré moi, les doigts de mes deux mains s'agitèrent follement…
Henri Alleg, La Question, 1958

Έτσι περιέγραψε την "ανακριτική μέθοδο" του πνιγμού (waterboarding, στην αγγλική) ο γάλλο-αλγερινός δημοσιογράφος Henry Alleg, πολιτικός κρατούμενος και θύμα βασανιστηρίων από το γαλλικό στρατό κατά τον πόλεμο της ανεξαρτησίας της Αλγερίας. Διακριτική μέθοδος: δεν αφήνει σωματικά ίχνη. Και αποτελεσματική: διαλύει την αντοχή, μέσα από την επαναλαμβανόμενη εμπειρία του "σχεδόν-θανάτου". Και – όπως όλα τα βασανιστήρια – όχι μόνο εκμηδενίζει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια αλλά και προκαλεί μόνιμες ψυχικές βλάβες. Σημαδεύει για πάντα.
Ο Khalid Sheikh Mohammed, μέλος της al-Qaeda και κατηγορούμενος για τη διοργάνωση της επίθεσης της 11ης Σεπτ. 1998 και άλλων τρομοκρατικών ενεργειών, υποβλήθηκε στο βασανιστήριο του πνιγμού 183 φορές. Σύμφωνα με τον George Bush, πρόεδρο των ΗΠΑ κατά την περίοδο της ανάκρισής του, οι βασανιστές του απέσπασαν πληροφορίες οι οποίες απέτρεψαν την επιτυχία νέων επιθέσων – ειδικότερα κατά του Λονδίνου. Γραπτά και σε ομιλίες του, ο Bush εξήγησε ότι η διαταγή για ανάκριση με κάθε ‘νόμιμο’ μέσο, όπως και οι άλλες αποφάσεις της ηγεσίας των ΗΠΑ κατά τον ‘πόλεμο κατά της τρομοκρατίας’, ήταν αναγκαίες. Επιβεβλημένες - για να σωθούν ζωές. Αποφάσεις που οδήγησαν στην κατοχή του Αφγανιστάν, την εισβολή στο Ιράκ και τόσα άλλα δράματα.
Φαίνεται οτι όπως η οικονομία της αγοράς στηρίζεται σε πλασματικά μεγέθη, έτσι και η αγοραία πολιτική έχει το δικό της αυθαίρετο σύστημα αξιών. Τη λογιστική του ανθρώπινου πόνου. Το ισοζύγιο της βίας. Πέρα από τους λογαριασμούς, όμως, ποιός δεν το ξέρει; Μπροστά στη γυμνή αλήθεια της βαρβαρότητας, πόσο μετράνε όλα αυτά τα "επιχειρήματα"; Ούτε μισή τουλίπα απ’τον καπνό ενός τσιγάρου.

Καπνιζόντων: Aeolian spirits

Απόγευμα, πριν λίγο καιρό, μετασταθμεύοντας σε δρόμους υπόγειους, είπα να πιώ έναν καφέ (με τσιγάρο, εννοείται) στο Μοναστηράκι. Αρχικά, κάθησα πλάι σε μια παρεα ξένων, αλλά τα βλέμματά τους μού έδωσαν να καταλάβω οτι ο καπνός ενοχλεί και άλλαξα θέση - απομακρύνθηκα.
Η νέα θέση μ'έφερε φάτσα-κάρτα με το χαμόγελο του Στρατή. Μελαχροινός, δεμένος και μάτι διψασμένο για παρέα. Καβούρια είχε η καρέκλα του: στριφογυρνούσε, κοίταζε, απηύθυνε το λόγο στο προσωπικό του καφενείου, το αφεντικό, τους θαμώνες, τους περαστικούς που μπαινόβγαιναν.
Μπήκα στο οπτικό του πεδίο. Με πέρασε μια ταχεία αξονική και με ρώτησε κάτι για το μετρό - εκείνες τις μέρες οι ώρες λειτουργίας ήταν άτακτες λόγω απεργιών. "Και πώς σ'λιέν φίλ'; Γιώργο. Α, ωραία - ιγώ'μ' ου Στρ'τής" - μύρισε Λέσβο το μαγαζί. Αιολία κι πάσης (Μεγάλης) Ελλάδος..
Κουβέντα στην κουβέντα βρεθήκαμε να ξεκαπακώνουμε (τί άλλο;) ούζα Μυτιλήνης. Και ξανά-ούζα και δώστου-τράβα συζήτηση. Περαστικός" στην Αθήνα - ο πατέρας του αρρώστησε ξαφνικά και "ευτυχώς τον μεταφέραμε γρήγορα σε νοσοκομείο εδώ". Ζόρικα τα πράγματα – οι γιατροί σκοτεινιάζουν σαν δίνουν νεα. Είναι και ο αδελφός του κοντά (μικρότερος αλλά μέγεθος ντουλάπα τρίφυλλη και σκληρός σα μαντέμι) -κάνουνε αποστολές οι δυό τους Λέσβο-Αθήνα να παραστέκονται στον πατέρα.
Κάτσαμε ως αργά. Σχολείο. Ο Στρατής παρέδινε μαθήματα από τη σοφία των απλών, καθαρών ανθρώπων. Ξεκούκκιζε τις κουβέντες σα κεχριμπαρένιες χάντρες: διάφανες και γήινες. Ο πατέρας του άντρας του παλιού καιρού: έκανε τα δικά του στα νιάτα του και μετά έδεσε και στρώθηκε να ασχοληθεί με οικογένεια. Και κορώνα του η κυρά και τα τρία τους παιδιά. Σωστός!
Το παράπονο του Στρατή είναι με τους ανθρώπους στην Αθήνα. Ακατανόητο: δεν τού μιλάνε. "Είμ' κι μαύρους-μαύρους - γύφτους!" είπε πικρογελώντας. "Να, προχθές ρώτ'σα μια κοπελιά το δρόμο κι'ούτ' μ'απάντ'σι ". Του ματώνει την καρδια αυτή η ξενιτειά, οι κλειστές φάτσες. "Στο νησί τους ξέρω όλους, μιλάω με όλους. Είμαι ο Στρατής – άνθρωπο δεν έχω βλάψει – και η οικογένειά μου όλα τα παλεύει".
Πάρτα (παπάρα!) Ν'ανοίξει η γή να με καταπιεί – τον "Αθηναίο". "Φοβούνται, στην Αθήνα", του είπα. Έτσι είναι. Μας έχει σκοτώσει ο φόβος πριν την ώρα μας. Και δεν ξέρουμε και γιατί, ρε γαμώτο. Δεν ξέρουμε τί ακριβώς ρισκάρουμε – τα χάλια μας;
Αυτά Στρατή. Αυτά και στην υγειά σου.
Κάνε τσιγάρο.

Hiroshima lacrimosa

Μια φιλική φωνή στoν Ιστό μου υπενθύμισε τη χθεσινή θλιβερή επέτειο: το βομβαρδισμό της Hiroshima, στις 6 Αυγούστου 1945. Την πρώτη φορά που ένα πυρηνικό όπλο (τεχνολογικά καινοφανές τότε - μουσειακό παιχνίδι για τα νεώτερα δεδομένα) χρησιμοποιήθηκε σκόπιμα εναντίον ανθρώπων.
Εναντίον πληθυσμού, για την ακρίβεια: σχεδόν όλα τα θύματα ήσαν άμαχοι. Kι'αυτό δεν έχει, ίσως, τόση σημασία. Στρατευμένοι ή πολίτες, άνδρες ή γυναίκες, παιδιά ή γέροι: όλοι είναι ανθρώπινες υπάρξεις. Ζωές που χάθηκαν και ζωές που καταστράφηκαν. Δρόμοι που έκλεισαν με καυτηριασμό.
Το πρόσωπο της βίας στη Hiroshima είναι αποκρουστικό. Πρώτα, για την έκταση - ή σε μια ισοδύναμη οπτική γωνία - για την ταχύτητα του φονικού. Η επίθεση εγγράφεται σ'ενα μακρύ κατάλογο από μαζικές αιφνίδιες βαρβαρότητες: τους βομβαρδισμούς, τα στρατόπεδα εξόντωσης, τις πράξεις γενοκτονίας.
Αλλά, επίσης, για το βαθμό του ολέθρου. Η έκρηξη εξόντωσε σχεδόν κάθε τί έμβιο στην περιοχή. Επέβαλε την επιστροφή στη στείρα γη - το θάνατο. Να ένα πείραμα άρνησης της ζωής, μια δοκιμή του τέλους - με "Τ" κεφαλαίο και στίξη.
Η Hiroshima φέρνει μια ταραχή στα σπλάχνα. Χρειάζεται, φαίνεται, μια κλίμακα, μια "ποιότητα" για να συγκινηθούμε. Μια κλωτσιά στο στομάχι, μήπως;
Νιώθω χρέος, ευγνωμοσύνη σ'αυτούς τους ανθρώπους. Με τον πόνο τους έστησαν ένα ορόσημο για τα μακρυνά όρια του κακού μέσα μας. Για το πού μπορεί να φτάσει το μίσος, η οργή, η έπαρση, η αδιαφορία, ο φθόνος. Πάθη δικά μου, δικά μας - όχι "κάποιων άλλων". Διότι όλα ανθρώπινα. Κι'αυτό είναι, νομίζω, το πιο τρομακτικό.
Θύματα ή θύτες, εξηνταπέντε χρόνια αργότερα, οι ελάχιστοι επιζώντες μάρτυρες του βομβαρδισμού πλησιάζουν το τέλος της φυσικής παρουσίας τους. Όταν κάποιοι ρωτήθηκαν πώς αισθάνονται, αρκετοί είπαν: "Έκανα απλά το καθήκον μου". Πιστεύω οτι σιωπηρά ή μεγαλόφωνα εννοούν επίσης "ο Θεός να μας συγχωρήσει..."
Και, ίσως βαθύτερα: "...διότι ο ίδιος δυσκολεύομαι πολύ".

Fallen - in love

Ερωτευόμαστε. Ζούμε σ'ένα σύμπαν μαγικό - ένα θαυμάσιο οικοδόμημα τού νου μας. Με έναυσμα την έλξη, ο έρωτας αποδεσμεύει τη ζωντανή ορμή μέσα μας να συμμετέχουμε στον κόσμο, να ολοκληρωθούμε ως ύπαρξη, να γίνουμε μέρος του Ένα. Συνομιλούμε με τον εαυτό μας. Ο "άλλος" γίνεται καθρέπτης μας, όπως πάντα. Αλλά με την εγγύτητα και τη δύναμη της έλξης, αυτός ο καθρέπτης είναι και μαχαίρι: έχει την ενέργεια να ραγίσει τη μάσκα. Να τσαλακώσει την αυτο-εικόνα μας.
Έντονα συναισθήματα μας συναρπάζουν: λαχτάρα, πόθος, η δίψα για την ένωση με τον άλλον, η θλίψη της απουσίας. Αφηνόμαστε σ'αυτά - στη δυναμική τους. Μας κυβερνούν. Διότι η ονειροφαντασία είναι τόσο μα τόσο ευχάριστη... Μπαίνουμε "στο έργο", παίζουμε το ρόλο. Η "συνομιλία" γίνεται παραλήρημα. Αυτοτροφοδοτούμενο.
Όμως η πραγματικότητα μας δοκιμάζει συνεχώς. Συχνά, συντηρούμε ένα "ζευγάρι του ενός": εξιδανικεύουμε μια συμμετοχή που δεν υπάρχει παρά στην αντιληψή μας. Και το παλεύουμε, πασχίζουμε να φέρουμε την πραγματικότητα στο μέτρο του ονείρου. Μάταια - αυτή η διάψευση μας πληγώνει. Φορές ξεσπάμε στον άλλο. Όμως δεν φταίει εκείνος. Ούτε εμείς. Απλά, δεν είμασταν έτοιμοι. Δεν είμασταν εκεί. Δεν Είμασταν.
Λένε, ο έρωτας δίνει φτερά. Ναι. Αλλά όταν είμαστε βαθειά στο σκοτάδι, πολλές φορές το μόνο που καταφέρνουμε είναι να ανέβουμε λίγο. Να γευτούμε κάτι απ'το φως έξω από το πηγάδι. Κατόπιν, ο πόνος γίνεται ακόμη πιο δυνατός. Πόνος για το βαθύτερο εαυτό μας - που πάντα περιμένει και στον οποίο δεν αξιωθήκαμε να ανταποκριθούμε. Πίκρα για την υπέρβαση του μικρού "εγώ" την οποία αφήσαμε, για άλλη μια φορά, ανεκπλήρωτη. Θλίψη για το παιδί μέσα μας που για λίγο βρέθηκε μα ξαναχάθηκε. Για το δρόμο που δεν κάναμε.

Άκου τη μοναξιά σου. Αγκάλιασέ την.
Δεν είναι εχθρός - μα δάσκαλος.
Δεν είναι απουσία - μόνο σκιά του κενού.
Δεν είναι Εσύ - αλλά θρήνος του "εγώ".
Δεν είναι.

Of za'atar and blood

Israeli forces have attacked a flotilla of aid-carrying ships aiming to break the country's siege on Gaza. At least nine people were killed and dozens injured when troops intercepted the convoy early on Monday 31 May. International news release
List of goods allowed into Gaza since December 2009 comprises 81 items, including za'atar (no. 56) BBC News guide on Gaza under blockade
Vos estis sal terrae quod si sal evanuerit in quo sallietur? Matt 5:13

My jar of Middle East za'atar turned to an apalling taste. Its earlier rich perfume is masked by a thick, sticky odour. Za'atar now smells of fear – and shame.
Seems as if the sun that dried its bouquet of spices revoked its warmth. Or as if the aromas have been chased out by the chilly dusk of troubled hearts and clouded minds.
Then, if i sense more thoroughly, another - disturbingly familiar - odour surfaces. This is no spoil - this is a also mine. It is the stench of turning away. Of accumulated ignorance and insensitivity. Of bitter emptiness. Within.

Veritas curat: των Μαΐων

Μήπως είδε κανείς το τριφύλλι μου παρακαλώ; Χμμμ... Μαζεύτηκαν τα χρόνια - ουκ ολίγα. Ωραία. Και αρκετές θεραπευτικές αλήθειες. Επίσης ωραία.
Ίσως η σημαντικότερη είναι τούτη ακριβώς η "μετα-αλήθεια": όλα είναι καλά στο δρόμο τον καλό...

Είθε να συναντηθούμε εκεί.
Θα σημαίνει πως έχετε φθάσει.
Θα σημαίνει πως κι εγώ τα έχω καταφέρει.
J. Bucai, Φύλλα πορείας

Somnambule's wakes

Τώρα μας πνίγουν τα απόνερα - η τύρβη των μικρών αποτρόπαιων πράξεων που σωρεύσαμε. Οι χυδαιότητες, οι υποταγές, η αδιαφορία, η υποκρισία. Το βόλεμα. Μαυρίσαμε τόσες κόκκινες εγγραφές στο βιβλίο συμβάντων...
Τώρα τα σπλάχνα μας καίει μια πίκρα - μια αποφορά μας λερώνει την ανάσα. Το φιλότιμο που αρνηθήκαμε. Η αξιοπρέπεια που ξεπουλήσαμε. Η καρδιά που φυλακίσαμε. Οι χαμένες ευκαιρίες να δώσουμε στη ζωή - να είμαστε παρόντες. Να είμαστε.
Τώρα ψάχνουμε το φταίχτη. Εκείνον: τον εφιάλτη που σφίγγει τη ζωή μας. Μόνο που αυτή τη φορά είμαστε μόνοι. Με τον καθρέφτη.

Confessions of a winner

I ignore my childhood. My first recollection is lined up in the battlefield, next to an iron-clad trooper. Since, I have been devious and diligent in winding my way up in command. I am now the head of the Army. To the last soldier, they obey my slightest nod. By greed or fear - I don't mind; either serves my needs.
Under my rule, we set out and took over the City. By treason, of course - at the stroke of midnight. My scouts slained the guards in their sleep; the slippery carpet of their blood summoned my steps to the tower.
Once total surrender was secure, a flock of old fools dropped their despair to my feet, pleading for mercy. Was I moved, indeed! I granted (nay, I ordered) the troops to loot at will. And amidst my soldiers' furious feast, I raised my tent and slept under the smoke and clash of carnage.
Since then, I take long strides around the silent city. Each and every day I walk in empty streets: men and women shy away of my course. My soldiers are eager to provide as I please; the City is mine. These are glorious days.
My nights, however, are not as calm and content. My sparse hours of rest are haunted by a dream, over and again. A river, a path, a meager town with common folks. Pulled by a strange light, I step into a yard before an old building - some place of worship, I think. The light glows stronger; it almost blinds my sight. Then, hidden in the haze, a disfigured creature voices my true name. In sounds my ears never heard before.

Half beggar's tale

Years passed since Ι found myself on the water's edge, next to the trail to the village. I don't remember much before. The little Ι guess comes from rare glimpses of memory - and from the marks on my body.
Half of it, that is; since the rest looks gnawed away by some strange beast. Where had Ι been locked? Who or what was my custodian? I can't tell.
It took me days to gather strength to crawl on the path. Kindhearted folks nursed my bleeding wounds. They let me perch on a bench by the churchyard. I stay here since. A beggar.
Beggars prey on people's souls. I trade my sufferings for scraps of life and bits of affection. I feed on human grace. But the pain keeps growing - and at times feels like more than my heart can take.
Some nights, though, an angel visits my den. She strokes my brow and gently whispers in my ear. She speaks of glories past and virtues lost. Of braves astray and fires asleep. She tells of all. Of One.
Often, putting her soft hand on my chest, she gently shoves aside my rugs. And, as my missing half emerges in a glow, Ι see a broken blade and a twisted flute. I never know where these come from.
Then, in her sweet voice, she sings a strange tune. In a language at once outlandish and familiar

aunque el olvido que todo destruye
haya matado mi vieja ilusión
guardo escondida una esperanza humilde
que es toda la fortuna de mi corazón.

Γράφε, Sancho

Κύριε, παρακαλώ, βοήθησέ με
ανάπαυση να βρώ απ΄το άθλιο βέλος
που τη φτωχή καρδιά μου έχει περάσει 
όταν το βλέμμα μου - θολό στο τέλος -
είχε στο μωβ Σου κρίνο ξαποστάσει.

Η λόγχη πια στο χέρι μου σπασμένη
και το φαρί μου κείται τσακισμένο,
τ' όρνιο παρακαλώντας να σιμώσει.
Οι σύντροφοι, χαρτί σημαδεμένο
τραβούν: ποιός τη μετάληψη να δώσει.

Κύριε, πονώ - μα ξέρω: δε θα φύγω
πριν να σωθεί ο δρόμος πού ' χω πάρει.
Συγχώρεση να δώσω στον εαυτό μου,
μ' εχθρούς και φίλους ν'ανταλλάξω χάρη·
τό τέρας να δαμάσω στο βυθό μου.

Πιο πέρα κι απ' το κενό

Ένα τραγούδι που αγαπώ ιδιαίτερα είναι Η Προσευχή του Ακροβάτη, από τους "Αντικατοπτρισμούς" του Μάνου Χατζηδάκι, σε στίχους του Νίκου Γκάτσου.

Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΑΚΡΟΒΑΤΗ
Κύριε, είναι ώρα να βοηθήσεις μια ψυχή.
Δρόμο να βρει τώρα η ζωή μου η ρηχή.
Δεν μπορώ να ζω αντίθετα με Σένα, κι όπου σταθώ
μ' άγνωστους ρυθμούς κι επίθετα βοήθεια Σου ζητώ.
Είμαι ακροβάτης και γυρεύω δικό μου Θεό.
Κύριε, δος μου θάρρος το σκοινί να μην κοπεί.
Θέλω να 'μαι φάρος που φωτίζει τη σιωπή.
Θέλω να πετάξω ελεύθερα πιο πέρα κι απ' το κενό -
πράγματα μικρά και δεύτερα δεν ξέρω ν' αγαπώ.
Είμαι ακροβάτης και γυρεύω δικό μου Θεό.
Είμαι ακροβάτης και γυρεύω καινούργιο Θεό.

Εδώ το τραγουδά η Αλίκη Καγιαλόγλου, με θέρμη που βρίσκω συγκινητική.

Η προσευχή του ακροβάτη (Μ. Χατζηδάκις - Ν. Γκάτσος - Α. Καγιαλόγλου)

Heridas de Amor

Κάποιες φορές η ερωτική έλξη περνάει ένα "κατώφλιο" γενικού ενδιαφέροντος για το άλλο φύλο - συναντάμε έναν ερωτικό σύντροφο που μας δίνει ξεχωριστή χαρά. "Κολλάμε". Στη βάση μπορεί να είναι μια γενετική συγγένεια: το DNA που αναγνωρίζει κυτταρικό υλικό της ίδιας μακρινής προέλευσης. Μπορεί να είναι κάτι άλλο, ασώματο ή πνευματικό: κοινές δονήσεις από τα βάθη μας. Ίσως βλέπουμε στον άλλο τμήματα από τον αληθινό εαυτό μας. Άλλωστε, σώμα και συνείδηση είναι ένα - η διαίρεση είναι μια έννοια που αναπτύξαμε σε πρόσφατους καιρούς. Και, παραπέρα, όλη η ανθρωπότητα, όλη η ζωή είναι εν αρχή Ένα.
Το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας λογοτεχνίας όλων των εποχών μιλάει για τις διάφορες μορφές και επιπτώσεις αυτής της έλξης. Υμνεί άλλοτε την όψη, άλλοτε το άρωμα ή το άγγιγμα, τις ματιές... Φαίνεται πως αυτοί οι "πόλοι" είναι διαφορετικοί για άνδρες και γυναίκες και - πάλι - πολλά στοιχεία αλλάζουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αλλά, πάντα, υπάρχει η λαχτάρα, η ένταση, η ορμή της ένωσης με τον άλλο. Η ίδια φιλολογία μιλάει και για τις δυσκολίες του ζευγαρώματος: τη σύγκρουση, τη ζήλεια, την απογοήτευση, τη βία. Τον πόνο του έρωτα. Τις πληγές.
Όταν βρεθούμε, "αναγνωριζόμαστε". Μέσα μας υπάρχει αυτό το τμήμα που έλκεται δυνατά - ίσως γιατί είναι δεμένο από την αρχή, με την παραπάνω έννοια. Πλησιάζουμε, ακουμπάμε, επικοινωνούμε, μοιραζόμαστε. Πασχίζουμε να το ενώσουμε. Να απολαύσουμε τη χαρά αυτής της σύνδεσης.
Όμως, μοιάζει η τροχιά μας στη ζωή να μας φορτώνει με κελύφη γεμάτα αγκάθια και καρφιά. Στην προσέγγιση, μας πληγώνουν. Παλεύουμε. Ματώνουμε. Ως την επόμενη φορά.
Είναι μέρος του δρόμου μας, νομίζω. Δεν υπάρχει άλλη πορεία. Το ερώτημα, όπως και σε κάθε βήμα, είναι πώς μπορούμε να αλλάξουμε τον πόνο σε κάτι θετικό. Να τον μετασχηματίσουμε. Και στις πληγές του έρωτα να καλλιεργήσουμε την αγάπη.

Της αγάπης αίματα

Είναι φορές που είμαστε μάρτυρες του τοκετού της αγάπης. Νιώθουμε την ανάγκη της να βγει στον κόσμο αλλά ταυτόχρονα την οδύνη της γέννας της . Δυσκολεύεται πολύ να ανθίσει. Πασχίζει να αναδυθεί, παλεύει, πληγώνεται. Ματώνει.

Στ' ανοιχτά του πέλαγου
Με καρτέρεσαν
Με μπομπάρδες τρικάταρτες
Και μου ρίξανε.
Αμαρτία μου να 'χα κι εγώ
Μιαν αγάπη
Μακρινή μητέρα
Ρόδο μου αμάραντο.
Οδυσσέας Ελύτης, Αξιον Εστί

Ματωμένος, ο τραυματίας-ποιητής δίνει αναφορά στη μητέρα, το σύμβολο της τέλειας αγάπης. Δεν την αγγίζει ο χώρος και ο χρόνος - μπορεί και είναι μακρινή. Είναι το ρόδο που δεν μαραίνεται. Η πηγή: άχρονη, άπειρη και άφθαρτη.

Καφές με διήγηση

Ο καφές - το καφενείο - είναι έξοχος τόπος συναναστροφής, μόρφωσης, (επι)κοινωνίας. Από πού ν' αρχίσω και πού να τελειώσω: τη συζήτηση μεταξύ των θαμώνων, τη συνύπαρξη νέων και παλιών, τη σπουδή της γλώσσας (προφορικής και του σώματος), την ενημέρωση "δια ζώσης"...
Στην Αραβία υπάρχουν καφενεία με θέση του Αναγνώστη. Ένα απλό αλλά ψηλότερο από τ' άλλα κάθισμα στο οποίο ανεβαίνει ένας (σπάνιος στους καιρούς εκείνους) γραμματιζούμενος και διαβάζει ένα αφήγημα ή διδακτικό κείμενο.
Μια ιστορία, μάλιστα, μιλάει για ένα θαμώνα ο οποίος, αφού βασανίστηκε από αϋπνία, πήγε μαύρη νύχτα στο σπίτι του Αναγνώστη και τον ξύπνησε. Δεν άντεχε να περιμένει το επόμενο βράδυ. Αδημονούσε ν' ακούσει τη συνέχεια και - κυρίως - την κατάληξη του παραμυθιού.
Όταν αναλογίζομαι αυτήν την ιστορία, σκέφτομαι πώς - όχι σπάνια - μοιάζω μ΄αυτόν τον καφενόβιο. Πόσο ανυπόμονος και άπληστος γίνομαι όταν ο κόσμος ξεδιπλώνει το κάλλος του μπροστά μου. Πόσες φορές χάνω το "τώρα" για την έγνοια του "αύριο" ή το αναμάσημα του "χθες". Πόσο συχνά δείχνω ασέβεια σε Εκείνον που τα πάντα γράφει και αφηγείται - δια της χάριτος.

Ερωτική αφοσίωση

"Ήμουν αφοσιωμένη" - είπε. Κι' εξήγησε: "δηλαδή δεν κοιμήθηκα μ' άλλον - ή, κι' αν κοιμήθηκα, δεν κάναμε σεξ - κι'αν κάναμε ήταν άθλιο!" Τί είναι η ερωτική αφοσίωση, αλήθεια;
Νομίζω είναι η μέριμνα για τα συναισθήματα του άλλου - είναι μια (αλλά όχι η μόνη) από τις βασικές εκφράσεις της ερωτικής αγάπης. Στην περίπτωση του ζευγαριού, και πάλι μόνο μια από τις όψεις της αφοσίωσης, εξειδικεύεται στη φροντίδα να μη θιγούν τα συναισθήματα του συντρόφου ως προς την αποκλειστικότητα του ερωτικού ενδιαφέροντος. Θέλω το άλλο πρόσωπο, η γυναίκα που με συντροφεύει, να νιώθει και να ξέρει πως με καλύπτει ερωτικά. Είναι μια αναγκαία και ουσιαστική συνθήκη του ζευγαριού - αν μιλάμε για "σχέση". Είναι αυτή που διαχωρίζει τη σχέση από την ελεύθερη κινητικότητα, τον ερωτικό τυχοδιωκτισμό.
Ακόμη και αυτή η στοιχειώδης αφοσίωση, δεν έχει να κάνει απλά με τη συνεύρεση αλλά με τη συνολική συμπεριφορά. Αν τη σέβομαι, η αφοσίωσή μου πρέπει να διαπερνά όσα δείχνω και όσα λέω: τον τρόπο που αναφέρομαι σε τρίτους (ιδίως άλλες γυναίκες), τη στάση μου απέναντί τους, τις απόψεις που εκφράζω. Θέλω να εκπέμπτω οτι "είμαι εκεί" στο κοινωνικό περιβάλλον, σε κάθε προσωπική εκδήλωση - ανεξάρτητα αν η σύντροφός παρακολουθεί ή απουσιάζει.
Μάλιστα, η αφοσίωση είναι ενεργητική - δεν είναι απλά άμυνα ή αποφυγή εμπλοκής. Εκφράζεται όχι μόνο μ' αυτά που δεν κάνω (π.χ. να φλερτάρω με άλλη) αλλά και με αυτά που επιλέγω να κάνω. Έμπρακτα. Με σαφήνεια, με καθαρότητα, με τρόπο που να απομακρύνει την αμφιβολία.
Το πιο σημαντικό, όμως, είναι το γιατί. Όπως και όλες οι όψεις της αγάπης, η ουσιαστική αφοσίωση δεν είναι παραχώρηση, δε ζητάει αντάλλαγμα, δε βάζει υποθήκη. Αν είναι αληθινή, έχει την ίδια την ομορφιά της - ανταμοίβει. Είναι η απόλαυση να στέκεσαι πλάι στον άνθρωπό σου. Για να αναπτυχθεί, να προχωρήσει και - όσο ο δρόμος του είναι δρόμος σας - να τον χαίρεσαι.

Περί έρωτος εγκαρδίου

Μουσικές, άγνωστες φωνές, λόγια στον Ιστό μου θύμησαν ξανά τον "άλλο" Έρωτα. Τη δύναμη και το βάθος της γνήσιας ερωτικής αγάπης. Πώς μπορει να μετασχηματίζει την καρδιά. Να διαπερνά το φοβισμένο "εγώ" και να μας πλησιάζει στον αληθινό εαυτό μας. Να φωτίζει το βυθό μας.
Πολύ σωστά, αυτός ο έρωτας συνδέεται με την υπέρβαση. Στον έρωτα κάνουμε ή δεχόμαστε πράγματα που "δεν θέλουμε". Παραμερίζουμε τον εγωϊσμό. Δινόμαστε. Γιατί; Για ν' απολαύσουμε τη χαρά του Άλλου. Και μόνο.
Σ' ένα παλιό Ισπανικό τραγούδι, η κόρη μιλάει στη μητέρα της γι' αυτή τη γλύκα. Λέει: "Η αγάπη με παρηγόρησε πιο πολύ απ' όσο αξίζω". Και παρακάτω: "με νανούρισε η χάρη που η αγάπη, με αγάπη, μού' δωσε - η αφοσίωση με την οποία την υπηρετώ ανακούφισε τον πόνο μου". Γράφτηκε το 16ο αιώνα από τον Juan de Anchieta, στον καιρό της Ισαβέλλας της Καθολικής.

Con amores, la mi madre,
con amores m´adormi.
Así dormida soñaba,
lo qu´el corazón velaba,
Qu´el amor me consolaba,
Con mas bien que merecí.
Adormeciome el favor,
Que amor me dio con amor,
dio descanso a mi dolor,
la fe con que le serví.

Ας λέω για τις αμαρτίες του "κεραυνοβόλου" έρωτα. Δε μετανιώνω για τις φορές που αφέθηκα στην ορμή του. Ο έρωτας ποτέ δεν πάει χαμένος. Ανεξάρτητα απ' το συμβατικό αποτέλεσμα, πάντα ανυψώνει - όσο λίγο κι' αν διαρκέσει. Είναι μια άσκηση της ψυχής, μια υπενθύμιση της γεύσης πριν το Μήλο. Μια αναλαμπή της αθωότητας που μάκρυνε. Ένα βότσαλο, στο δρόμο της επιστροφής.

Con amores mi madre (J. de Anchieta)